Şirket türleri nelerdir? Şahıs ve tüzel şirket hakkında bilgiler

Şirket türleri nelerdir? Günümüz Türkiye'de şirket nasıl kurulmalıdır? Riskleri var mı? Başlangıç için limited şirketimi kurulmalı yoksa şahıs şirketimi kurulmalıdır? Kaç çeşit şirket türleri vardır? Şirket türlerine göre aylık vergi masrafları ne kadar? İşte tüm detaylar...

Şirket türleri nelerdir? Şahıs ve tüzel şirket hakkında bilgiler
Şirket türleri nelerdir? Şahıs ve tüzel şirket hakkında bilgiler
+1
Haber albümü için resme tıklayın

ŞİRKET TÜRLERİ NELERDİR?

Ticari hayatta ihtiyaçlar halinde kurulan şirketler, Türk Ticaret kanununa göre düzenlenmiştir. Tek kişi ile ya da daha fazla kişi ile kurulabilen gerçek ve tüzel şirketler, kuruluş amacına göre tüzük düzenlenir. Yeni girişimciler açısından şirket türlerini önemli konuda tüm detaylarını bilmeleri ve özelliklerinin neler olduklarını bilmek kendileri için önemli konudur.

Şirket türleri nelerdir? Şahıs ve tüzel şirket hakkında bilgiler

Türk Ticaret Kanunu'na göre şirket türleri şahıs ve sermaye şirketi olarak ayrılırlar. Şirket türleri bu bakımdan kanunda beş farklı genel başlık halinde düzenlenmektedir. Şirket türleri hakkında genel özellikleri ve faaliyetleri açısından birbirinden farklı olmaktadır.

Türk Ticaret Kanunu'na göre şirket türleri:

  • Anonim Şirketler
  • Limited Şirketler
  • Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketler
  • Kollektif Şirketler
  • Kooperatif Şirketler

Bunların haricinde Türk Ticaret Kanunu şirket türlerini şahıs şirketi ve sermaye şirketi olarak ayırmaktadır.

Şirket türlerinde listede yer alan İki çeşit komandit şirket vardır; adi komandit şirket ve sermayesi paylara bölünmüş komandit olmak üzere iki çeşit şirket türü vardır.

Hangi şirketi kurmak daha avantajlı olabilir? Girişimciler hangi durumlarda ne tür şirket kurmalıdır? Bu sorulara cevaben tüm bilgileri araştırdık ve bu konuda önemli rol alan şirket kurulmaya karar verilirken yapılacak olan faaliyet türünün ne olduğu ve bu aşamada faaliyetine göre şirket türünün hangisi seçilmesi gerektiği sorusuna da yanıt bulmaktadır.

SERMAYE ŞİRKET TÜRLERİ NELERDİR?

Sermaye şirketleri, Türk Ticaret Kanunu'na göre farklı özelliklere sahip üç tur başlıklarda yer alan şirketler vardır. Sermaye şirketleri belli miktarda varlıkla birden fazla kişi ile ortak oldukları girişim olarak ifade edilebilinir. Sermaye şirketlerine örnek verecek olursak günümüzde Limited şirketler, birden fazla ortak ile kurulabildiği gibi tek ortak ile de kurulabilmektedir. İki ortaklı şirketler şirketteki paylarının kişisel bir durum söz konusu değildir. Bu paylar başka bir kişiye satılabildiği gibi hisse devride mümkün olmaktadır. Görünüm olarak sermaye şirketleri, diğer şirket türlerine göre günümüzde daha prestij konumda yer alabilmektedir. Farklı özelliklere sahip üç tür sermaye şirketler şunlar:

Anonim Şirketler: Anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan bir şirket türüdür. Pay sahipleri, sadece taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile ve şirkete karşı sorumludur. Anonim şirketler, kanunen yasaklanmamış her türlü ekonomik amaç ve konular için kurulabilir. Anonim şirketlerde ortak sayısı en az 1 kişi olmalıdır. Anonim şirketlerde sermayenin asgari 50.000 TL olması mecburiyeti vardır. Halka açık olmayan kayıtlı sermaye miktarı 100.000 TL’den az olamaz.

Hisse devri ya da menkul kıymet olarak satışı mümkündür.  Anonim şirketler belli bir süre veya süresiz kurulabilir. Şirket süresiz olarak kuruluyorsa bunun ana sözleşmesinde açıkça belirtilmesi zorunludur. Anonim şirketler payları halka arz olunabilen ve payları borsada işlem görebilen tek şirket türüdür.

Limited Şirketler: Limited şirketler bir veya birden fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulabilir, ortak sayısı 50’den fazla olamaz. Limited şirketler, anonim şirketlerde olduğu gibi belirli bir sermayeye sahiptir ve bu sermaye paylara bölünmüştür. Limited şirketler asgari 10.000 TL sermaye ve asgari 1 ortakla kurulmalıdır. Ünvanlarında limited şirket ibaresinin bulunması ve EN AZ BİR  faaliyet konusunun gösterilmesi zorunludur. Limited şirketler belli bir süre veya süresiz kurulabilir. Şirket süresiz olarak kuruluyorsa bunu ana sözleşmesinde açıkça belirtilmesi zorunludur. Limited şirket esas sermayesi en az 10 bin TL’dir. Nakit olarak ödenen bu sermayenin şirket tescilinden sonraki 2 yıllık süre içerisinde ödenmesi gerekir. Şirketin kapatılması 6-12 ay sürebilmektedir.

Paylı Komandit Şirketler: Komandit şirket şahıs; sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır. Anonim şirket payları gibi serbestçe devrini gerçekleştirebilir. Sözleşme esnasında para haricinde sermaye koyanların kurucular beş kişiden az olamaz. Kuruculardan en az birinin komandite olması şarttır. Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket işlemlerinde anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır.

ŞAHIS ŞİRKET TÜRLERİ NELERDİR?

Şahıs şirketi günümüzde en çok kullanılan şirket türüdür. Şahıs işletmelerinin kuruluşu ve kapanışı son derece basit bir şekilde, kısa sürede yapılabilmesi büyük bir avantajdır. Tek kişilik şahıs işletmelerin tüm sorumluluğu ve kontrolü, tam anlamıyla işletmelerin sahibine aittir. Meslek odası olarak, Esnaf Sanatkarlar odasına bağlıdır. Asgari bir sermaye ihtiyacı yoktur. Kuruluş maliyeti ve defter tasdik ücretleri düşüktür. Şirket kurma süresi 1-2 gün, kapatma süresi ise 1 gündür. Şahıs şirketleri bu konuda limited şirketlere göre bu konuda avantajlıdır.

Kollektif Şirket: Ortaklar ile birlikte ticaret faaliyetleri yürütmek için kurulur. Kollektif şirket ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla, gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamış olan şirkettir. Ortakların sınırsız sorumluluğu vardır.

Adi Şirket: Bireysel olarak kurulur. Tüzel bir kişiliği yoktur. Adi şirkette ortaklar gene ortaklık borçlarından ötürü sınırsız sorumludur. Adi şirket kurulabilmesi için en az iki gerçek ya da tüzel kişinin ortaklığı gerekmektedir. Her ortak ayrı ayrı vergi mükellefi olur ve vergi işlemleri her bir ortak için ayrıca yapılır.

Komandit Şirket: Bu şirketler genellikle ticari faaliyet yürütmek amacıyla kurulur. Komandit şirketlerde mesuliyetleri mahdut olmayan ortaklara komandite, mahdut olanlara komanditer denir. Hükmi şahıslar ancak “komanditer” ortak olabilirler. Şirket türlerinden biri olan komandit şirketler kendi aralarında 2’ye ayrılır: Adi komandit şirket ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket.

 Şahıs şirketleri konusunda en çok tercih edilen şirketler aşağıda basit usul, işletme ve serbest meslek olarak üçe ayrılmaktadır.

ŞAHIS ŞİRKETLERİ

Basit Usul : Basit usul mükellefleri defter tutmazlar. Ancak alınan ve verilen yasal belgelerin kayıtları muhasebeci “Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi” kapsamında meslek odası ( Esnaf ve Sanatkarlar Odası) ya da mali müşavirler aracılığıyla Defter Beyan Sistemine kaydı yapılmaktadır. Aylık dönemlerde KDV beyan mecburiyeti yoktur. Muhasebeci 3 Ay da bir defter özeti bildirmektedir, hizmet verdiği faturaları ve giderleri muhasebeciye iletmelidirler. Geçici vergi beyannamesi düzenlenmez. Yıllık gelir vergisi beyannamesi her yıl mart ayında düzenlenir. 2 taksitle ödenir. Terzi, kuaför, Klima bakım onarımı, gibi küçük sanat ve ticaret erbaplarını kapsar.

  • Ortalama aylık muhasebe aidatları 120 TL'dir.
  • KDV beyannamesi verilmez. KDV'den istisnadır.
  • Alım-satım ile uğraşanlar. Basit usul faaliyetine devam edebilmesi için  2022 yılı için 200.000 TL‘yi veya yıllık satış tutarının 320.000 TL‘yi aşmaması gerekir.
     
  • Basit Usulde Vergilendirilen Mükelleflerden Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanların aşmaları durumunda gerçek usulde mükellefe yükselir. Hizmet işleri ile uğraşanlar için bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatının 2022 yılı için 100.000 TL‘yi aşması durumunda gerçek usulde mükellefe yükselir.
     
  • Hem alım satım hem de hizmet faaliyetlerinin bir arada yapılması halinde yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamının 2022 yılı için 200.000 TL‘yi aşmaması gereklidir. Aşması durumunda gerçek usulde mükellefe yükselir.

Gerçek Usulde İşletme: Birinci sınıf tacirler bilanço esasına göre defter tutarken, ikinci sınıf tacirler ile işletme hesabı esasına göre defter tutarlar.  Yıllık iş hacimlerine göre her yıl güncellenen belli tutarlara kadar işletme hesabına göre defter tutabilirler. İşletme kuruluşu 1 veya 2 günde kurulur. Bu işlemler muhasebeci aracı sözleşmesi yapıldıktan sonra işlemler yürütülür. İşletme defteri tutanlar yapmış olduğu faaliyetinde tercih değiştirebilirler. Limited ve Anonim şirketler buna dahildir.

  • VUK 177. maddesi defter tutma hadlerine göre mal alım ve satımı ile uğraşanların yıllık alım ve satım tutarlarının sırasıyla 400.000 TL ile 570.000 TL’yi aşmaması gerekir. Aşması durumunda bilanço defterine yükselir.
  • Mal alım satımı haricindeki hizmet sektörü işi ile uğraşanlar için bir yıl içindeki gayrisafi iş hasılatının 200.000 TL’yi aşmaması gerekir. Aşması durumunda bilanço defterine yükselir.
  • Aylık KDV beyannamesi verilir.
  • Defter beyan sisteminde kayıt görür.
  • Ortalama muhasebe aidatları 300 ila 350 arasında değişmektedir. (İşçisi olması durumunda minimum ücret 350 TL'den başlar.)
  • 3 Ayda bir geçici vergi beyannamesi verilir.
Şirket türleri nelerdir? Şahıs ve tüzel şirket hakkında bilgiler

Serbest Meslek : Serbest meslek faaliyetinin bir işverene tabi olarak yapılması halinde elde edilen gelir ücret geliri olur. Serbest meslek defterine tabi olan vergi mükellefleri Serbest meslek faaliyetini alışılmış meslek halinde ifa ( yerine getiren ) edenler, serbest meslek erbabıdır. ( Doktor, avukat, veteriner, mühendis, mimar, YMM, SMMM, danışman, müşavir, ressam, yazar, bestekar, kimyager, noter, serbest öğretmen, artist, menajer, senarist, yöneten, ebe, sünetçi, rehber vb)

  • Serbest meslek faaliyeti ile doğrudan ilgili ve faaliyetin yürütülmesi ve kazancın doğması için zorunlu olan harcamalar gider kabul edilir.
  • Serbest meslek kazançlarında %20 oranında stopaj kesintisi yapılmaktadır ( GVK 94. Mad.)
  • Serbest meslek faaliyetiyle uğraşanlara yapılan ödeme esnasında yapılan kesinti bir ön vergileme olup, bu kesinti yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilecektir. Mahsubu yapılan kesinti tutarı, beyannamede hesaplanan vergiden fazla olduğu takdirde, vergi dairesince mükellefe yazı ile bildirilir ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaatı üzerine kendisine iade edilir.

HANGİ ŞİRKET TÜRÜ SEÇİLMELİ?

Şirket türlerinde hangi özelliklerin daha baskın olduğunun araştırması yapılarak en doğru şirket türü seçimi yapılabilir. Soruya cevap olarak yapılacak olan ticari faaliyete, elde bulundurulan sermayeye, kısa, orta ve uzun vadede yapılan planlara bağlıdır. Şirket tercihi yapılacak olan faaliyette önemlidir. Alım-satım işi olduğu gibi serbest meslek kazanç defteri de birbirinden farklıdır. Net bir değerlendirme yapabilmek için Mali Müşavirden destek sağlanabilir.

Şirket türleri nelerdir? Şahıs ve tüzel şirket hakkında bilgiler

GENÇ GİRİŞİMCİ OLACAK KİŞİLER İÇİN ŞARTLAR

  1. İlk defa vergi mükellefiyeti olacak olan kişiler
  2. Mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yaşının doldurulmamış
    Tam mükellef gerçek kişiler
  3. Şartları taşıyan mükellefler ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar için her bir vergilendirme döneminde 75.000 TL’ye kadar istisnadan yararlanabilirler.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı BAĞ-KUR Sigorta Primleri 12 ay boyunca devlet desteği ile ödenir. 

17 Nis 2022 - 15:16 Ankara- Ekonomi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Zam Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Zam Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Zam Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Zam Haber değil haberi geçen ajanstır.