Çocuklarda yalan söyleme davranışını ciddiye alın

İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları Dr. Sedat Üründül Anaokulu Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Uzmanları, çocuklarda yalan söyleme davran...

İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları Dr. Sedat Üründül Anaokulu Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Uzmanları, çocuklarda yalan söyleme davranışının altında yatabilecek sebepler hakkında velileri uyarıyor

İSTANBUL (İGFA) - Uzmanlar, yalanın, insanları aldatmak için uydurulmuş kasıtlı davranış veya söz olduğunu söylüyor. Ancak, 5-6 yaşına kadar çocuğun yalan söyleme davranışında endişe edilecek bir durumun olmadığını da ekliyor.

Çocuklarda gerçeklik duygusu tam olarak gelişmediği için bu dönemdeki “yalanı” davranış bozukluğu olarak değerlendirmek oldukça yanlış. Çocuklar bazen zengin hayal güçlerinden etkilenerek, bazen kendilerini savunma amacı ile, bazen gerçeği yetişkinler kadar sağlıklı değerlendirebilecek bilişsel olgunluğa sahip olamadıkları için yalan söyleyebiliyor.
Bununla birlikte yalan söyleme davranışı altında yatan bazı nedenleri ele verdiği için ciddiye alınmalı. Yalanla karşılaşan aileler, üzülmek veya şok olmak yerine,
bu durumu çocukla daha yakın iletişim kurarak onu yalanın sonuçları konusunda eğitmek için bir fırsat olarak görmeliler.


“Aileler çocuğun yalan söylediğini fark ettiğinde, birçok
duyguyu
bir arada hisseder’’
diyen
Dr. Sedat Üründül Anaokulu Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Uzmanları,
sözlerine, örnek vererek devam ediyor :
“Acaba görmezden mi gelmek gerekir, yoksa yüzleştirmek mi gerekir, çocukta yalan söylemek bir kişilik özelliği olarak kalacak mı? Böyle bir durumda ilk yapılması gereken sakin kalmaktır. Çocuklar çeşitli nedenlerle “yalana” başvurabildikleri için anne babalar ilk önce çocukların neden doğruyu söylemediğini tespit etmelidir’’

Çocuklar hangi tür yalanlara başvuruyor?

Hayali Yalanlar:
3-6 yaş arasındaki çocuklar gerçeği yetişkinler gibi değerlendiremeyebilir
ve
doğru bir şekilde aktaramayabilir.
Bu sebeple gerçeği hayalleri
ile birleştirerek
anlatabilir.
3 yaşındaki bir çocuğun eve giderek
annesine “öğretmenim o kadar güçlü ki, bahçedeki ağaçları yerinden sökebiliyor” demesi buna bir örnektir.

Taklit Yalanlar:
Bazı durumlarda çocuklar “yalan” söylemeyi
yetişkinlerden
öğrenmiş olabilir. Yetişkinlerin yalan söylediğine tanık olan çocuk “yalan” söylemeyi normalleştirebilir. Örneğin telefonla gitmek istemediği bir yere davet edilen yetişkin çocuğunun yanında “çok hastayım,
gelemeyeceğim” diyor. Bunu duyan çocuk
yalan söylemenin
normal olduğunu düşünerek bunu tüm hayatına genelleyebilir. Bu sebeple yetişkinlerin çocukların yanında konuşurken çok dikkatli olması
gerekir.

Araştırıcı Yalanlar:
Burada çocuk yalan söylemenin nasıl bir şey olduğunu araştırmakta ve sınırları yoklamaktadır. Çocuğun gelişimi açısından bu tip yalanlar normaldir.



Savunma Yalanları:
Çocuklarda sık rastlanan bir başka yalan türü ise, yanlış bir davranışın gizlenmesini amaçlayan savunma yalanlarıdır. Çocuk doğru olmayan bir şey yaptığını bildiği ve ortaya çıkarsa yaptırım uygulanacağından korktuğu için yalana başvurur.
Bu tür yalanları sık sık eleştirilen, yaptığı hatalar karşısında sert tepkiler alan, yaptırım uygulanan, mükemmelliğe zorlanan çocuklar
söyler.


Yüceltilmiş Yalanlar:
Bu, çocuğun daha çok itibar görmek istediğine işaret etmektedir. Çocuklar zaman zaman hayranlık duydukları ya da çok sevdikleri kişilerin beğenisini kazanmak ya da ilgisini çekmek için de yalana başvurabilir. Örneğin, öğretmenin beğenisini kazanmak isteyen çocuk yapmadığı bir davranışı yapmış gibi gösterebilir.


Çocuklara örnek olmalı ve dürüstlüğe değer vermeliyiz


Yetişkinler davranışlarıyla çocuklarına örnek olmalıdır.
Çocuklar hangi yaşta olurlarsa olsunlar yaşlarına uygun bir dille doğruyu söylemek gerekir. Söylenen
her yalan hem
yetişkinlere
olan güvenlerini sarsacaktır hem de bu konuda onlara olumsuz bir örnek olacaktır. Çocuk
yaptığı bir hatayı ya da yanlış davranışı itiraf ettiği zaman göstermiş olduğu dürüstlüğe saygı duymak

ve ona
yaptığı hatadan
dolayı
yaptırım uygulamamak gerekir.
Eğer çocuğa
itiraf ettiği bir davranış sebebiyle
yaptırım uygulanırsa bir dahaki sefere durumu
ailesiyle
paylaşmayı tercih etmeyecektir. Böyle bir durumda dürüstlüğü için onu takdir etmek,
aynı zamanda yaptığı davranışın onaylanmadığını da belirtmek gerekir. Görmezden gelmek bu davranışın sönmesi için uygun bir yöntem değildir. Mutlaka çocuğun söylediği yalan ile ilgili onu yüzleştirmek gerekir.

27 Ağu 2022 - 10:35 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Zam Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Zam Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Zam Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Zam Haber değil haberi geçen ajanstır.